Kilka gramów marihuany w kieszeni, kontrola drogowa albo przeszukanie mieszkania – i nagle pojawia się zarzut z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Mimo publicznej dyskusji o depenalizacji posiadanie środków odurzających, także niewielkiej ilości marihuany na własny użytek, nadal jest w Polsce przestępstwem. Wyjaśniam, jakie kary grożą, czym jest „znaczna ilość”, kiedy postępowanie można umorzyć i jak zachować się po zatrzymaniu.
Co grozi za posiadanie narkotyków?
Art. 62 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje trzy odmiany tego przestępstwa:
- posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych – kara pozbawienia wolności do lat 3 (art. 62 ust. 1),
- posiadanie znacznej ilości – kara pozbawienia wolności od roku do lat 10 (art. 62 ust. 2),
- wypadek mniejszej wagi – grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 62 ust. 3).
Ustawa nie wskazuje progu w gramach, poniżej którego posiadanie byłoby bezkarne – co do zasady przestępstwem jest posiadanie każdej ilości narkotyku. Ilość ma natomiast ogromne znaczenie dla kwalifikacji czynu, wysokości kary i możliwości umorzenia sprawy.
Za posiadanie sądy uznają każde faktyczne władanie narkotykiem – także krótkotrwałe, np. przechowywanie go dla innej osoby. Samo zażycie narkotyku nie jest przestępstwem, ale ustawa osobno karze m.in. udzielanie narkotyków innym osobom (art. 58 i 59), wprowadzanie ich do obrotu (art. 56) i uprawę konopi (art. 63) – za te czyny grożą znacznie surowsze kary.
„Znaczna ilość” – kiedy grozi nawet 10 lat?
Ustawa nie definiuje „znacznej ilości”. Sąd Najwyższy przyjmuje, że chodzi o ilość, która wystarczyłaby do jednorazowego odurzenia się co najmniej kilkudziesięciu osób (postanowienie z 23 września 2009 r., I KZP 10/09). Przy marihuanie granica bywa w praktyce liczona w dziesiątkach gramów, ale wiele zależy od zawartości substancji czynnej i opinii biegłego.
Dlatego w każdej sprawie sprawdzam, jak ustalono ilość i jakość zabezpieczonej substancji:
- czy ważono sam susz, czy także łodygi, nasiona i opakowania,
- ile substancji czynnej (np. THC) faktycznie zawierała próbka według badania laboratoryjnego – wynik szybkiego testu wykonanego na miejscu nie przesądza sprawy,
- czy wszystkie zabezpieczone porcje rzeczywiście należały do jednej osoby – przy przeszukaniu mieszkania lub samochodu, w którym było kilka osób, ustalenie właściciela bywa kluczowe.
Duże znaczenie ma też to, czy narkotyk był przeznaczony na własny użytek. Jeżeli prokuratura uzna, że miał trafić do innych osób, zarzut może dotyczyć już nie posiadania, lecz udzielania lub wprowadzania do obrotu.
Umorzenie przy niewielkiej ilości – art. 62a
Jeżeli przedmiotem czynu jest nieznaczna ilość narkotyku przeznaczona na własny użytek, postępowanie można umorzyć – nawet przed formalnym wszczęciem śledztwa lub dochodzenia – gdy ukaranie sprawcy byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień jego społecznej szkodliwości (art. 62a ustawy). Takie umorzenie nie jest skazaniem i nie oznacza wpisu do Krajowego Rejestru Karnego.
Umorzenie z art. 62a jest fakultatywne – prokurator lub sąd „może”, ale nie musi go zastosować. Liczą się przede wszystkim:
- ilość i rodzaj substancji,
- brak wcześniejszej karalności,
- okoliczności zatrzymania – inaczej oceniane jest posiadanie w domu, a inaczej np. na terenie szkoły,
- postawa podejrzanego w toku postępowania.
Argumenty za umorzeniem warto przedstawić od razu, na etapie postępowania przygotowawczego – zanim sprawa trafi do sądu z aktem oskarżenia albo z wnioskiem o skazanie bez rozprawy.
Inne sposoby zakończenia sprawy
Jeżeli umorzenie z art. 62a nie wchodzi w grę, nie oznacza to automatycznie surowej kary. W zależności od sytuacji możliwe są m.in.:
- warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 Kodeksu karnego) – dla osoby niekaranej za przestępstwo umyślne, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne; dotyczy przestępstw zagrożonych karą do 5 lat, a więc także posiadania z art. 62 ust. 1 i 3; warunkowe umorzenie nie jest skazaniem, choć jest odnotowywane w rejestrze karnym,
- leczenie zamiast kary – jeżeli podejrzany jest uzależniony lub używa narkotyków szkodliwie i podejmie leczenie, terapię lub program profilaktyczny, prokurator może zawiesić postępowanie, a po ich zakończeniu – złożyć wniosek o warunkowe umorzenie, także wobec osoby wcześniej karanej (art. 72 ustawy),
- dobrowolne poddanie się karze – szybkie zakończenie sprawy, ale zawsze oznacza wyrok skazujący i wpis do Krajowego Rejestru Karnego.
Zatrzymanie i przeszukanie – jak się zachować?
- Masz prawo odmówić składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania – i prawo do obrońcy. Pochopne „przyznanie się” na miejscu zdarzenia bywa trudne do odwrócenia.
- Przed podpisaniem przeczytaj protokół zatrzymania i przeszukania; jeśli coś się nie zgadza, wpisz uwagi.
- Na zatrzymanie przysługuje zażalenie do sądu.
- Nie zgadzaj się automatycznie na propozycję dobrowolnego poddania się karze. Przy pierwszym zarzucie i niewielkiej ilości często realne jest umorzenie, które – w przeciwieństwie do skazania – nie pozostawia śladu w rejestrze karnym.
- Powiedz obrońcy, jeśli jesteś uczniem, studentem albo wykonujesz zawód wymagający niekaralności – to ma znaczenie dla strategii obrony.
Więcej o pierwszych godzinach po zatrzymaniu piszę w artykule Co zrobić po zatrzymaniu przez policję?
Narkotyki a prowadzenie samochodu
Prowadzenie pojazdu mechanicznego pod wpływem środka odurzającego – np. po zapaleniu marihuany – to odrębne przestępstwo z art. 178a k.k. Sąd obowiązkowo orzeka wtedy m.in. zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata i świadczenie pieniężne. O konsekwencjach jazdy w stanie nietrzeźwości piszę w artykule Jazda pod wpływem alkoholu – kary, zakaz prowadzenia i przepadek samochodu.
Najczęstsze pytania
Czy posiadanie marihuany na własny użytek jest legalne?
Nie. Posiadanie marihuany – także w niewielkiej ilości i wyłącznie na własny użytek – nadal jest przestępstwem z art. 62 ustawy. Legalne jest posiadanie marihuany medycznej wydanej w aptece na receptę przez pacjenta, dla którego ją przepisano. Przy nieznacznej ilości na własny użytek sprawa może jednak zakończyć się umorzeniem.
Czy za posiadanie narkotyków trafia się do więzienia?
Przy niewielkiej ilości i braku wcześniejszej karalności sprawy często kończą się umorzeniem, warunkowym umorzeniem albo karą wolnościową. Inaczej jest przy znacznej ilości (od roku do 10 lat pozbawienia wolności) i przy zarzutach udzielania narkotyków lub handlu nimi.
Czy wyrok za posiadanie narkotyków zostanie w rejestrze karnym?
Skazanie – również na podstawie dobrowolnego poddania się karze – jest wpisywane do Krajowego Rejestru Karnego i zaciera się dopiero po upływie okresu przewidzianego w Kodeksie karnym. Umorzenie z art. 62a nie jest skazaniem i nie powoduje wpisu.
Policja znalazła narkotyki u mojego dziecka – co teraz?
Jeżeli dziecko w chwili czynu miało ukończone 17 lat, odpowiada jak dorosły i dotyczą go zasady opisane wyżej. Sprawą młodszego dziecka zajmuje się sąd rodzinny w postępowaniu w sprawach nieletnich – tam celem nie jest kara, lecz środki wychowawcze. W obu przypadkach warto skonsultować sprawę z adwokatem przed pierwszym przesłuchaniem.
Obrońca w sprawie o posiadanie narkotyków – 24 godziny na dobę
Najważniejsze decyzje zapadają w pierwszych godzinach i dniach: przy przesłuchaniu, przy propozycji dobrowolnego poddania się karze i przy ocenie, czy sprawa kwalifikuje się do umorzenia. Jeżeli usłyszałeś zarzut posiadania narkotyków w Warszawie, Łodzi lub okolicach – albo dotyczy to Twojej bliskiej osoby – zadzwoń: 790 77 88 88. W sprawach pilnych jestem dostępna telefonicznie przez całą dobę.
- Warszawa: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa
- Łódź (oddział): ul. 11 Listopada 19 lok. 48, bl. 26, 91-370 Łódź
- Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
- E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
Potrzebujesz obrońcy? Zobacz: obrona w sprawach karnych albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 2 października 2026 r.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88