Adwokat rozwodowy Warszawa – rozwód, alimenty, podział majątku

Rozwód, alimenty, podział majątku – pomoc prawna w sprawach rodzinnych

Na czym polega pomoc adwokata w sprawach rodzinnych? Zapewniam pomoc prawną m.in. w sprawach dotyczących:

rozwodu z orzeczeniem o winie lub bez orzekania o winie,
separacji (w tym na zgodny wniosek stron),
władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem,
ustalenia lub zaprzeczenia ojcostwa,
alimentów (w tym ich podwyższenia i obniżenia),
podziału majątku wspólnego,
reprezentacji małoletniego,
tzw. uprowadzenia rodzicielskiego na podstawie Konwencji haskiej z 25 października 1980 r.

Konsultacje odbywają się w kancelarii w Warszawie, w Łodzi lub online.

Prawo rodzinne to część prawa cywilnego regulująca stosunki między członkami rodziny, w szczególności między małżonkami oraz osobami powiązanymi pokrewieństwem lub powinowactwem. Obejmuje zarówno kwestie majątkowe, jak i niemajątkowe, a także zagadnienia opieki i kurateli.

Zgodnie z Konstytucją RP rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo podlegają ochronie państwa. Warto przy tym pamiętać, że sama rodzina nie ma osobowości prawnej. Podmiotami praw i obowiązków są jej poszczególni członkowie.

Zasady prawa rodzinnego i opiekuńczego to podstawowe idee, którymi kieruje się ustawodawca i które są uwzględniane przez sądy przy rozstrzyganiu spraw rodzinnych. Pełnią one funkcję wskazówek przy interpretacji przepisów.

Najważniejsze zasady to:

– ochrona rodziny – państwo przeciwdziała zagrożeniom dla dobra rodziny i wspiera jej funkcjonowanie,

– dobro dziecka – najważniejsze kryterium przy podejmowaniu decyzji dotyczących małoletnich,

– autonomia rodziny – ograniczona ingerencja państwa w życie rodzinne,

– trwałość rodziny – dążenie do utrzymania stabilności relacji rodzinnych,

– równouprawnienie małżonków i dzieci – równość kobiet i mężczyzn oraz wszystkich dzieci,

– równa stopa życiowa – dzieci mają prawo do poziomu życia zbliżonego do rodziców,

– monogamia – zakaz zawierania małżeństwa przez osobę pozostającą już w związku małżeńskim,

– świeckość prawa rodzinnego – niezależność od religii, przy zachowaniu kontroli państwa nad skutkami prawnymi małżeństwa.

Najczęstsze sprawy rozwodowe i rodzinne

Rozwód z orzeczeniem o winie

Sąd orzeka rozwód, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 k.r.o.). Orzekając rozwód, sąd ustala w wyroku, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia – chyba że oboje zgodnie wniosą o zaniechanie orzekania o winie. Wina może wynikać m.in. ze zdrady, przemocy, nadużywania alkoholu, porzucenia rodziny czy uporczywego lekceważenia obowiązków wobec niej.

Orzeczenie o winie ma konkretne skutki. Małżonek niewinny może żądać alimentów od małżonka wyłącznie winnego nie tylko w razie niedostatku, lecz także wtedy, gdy rozwód istotnie pogorszył jego sytuację materialną – bez pięcioletniego ograniczenia czasowego (art. 60 k.r.o.). Małżonek wyłącznie winny nie uzyska rozwodu bez zgody drugiej strony, chyba że odmowa zgody byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Taka sprawa wymaga starannie przygotowanych dowodów – zeznań świadków, korespondencji, dokumentów – i zwykle trwa dłużej niż rozwód za porozumieniem. Pomagam ocenić, czy dochodzenie orzeczenia o winie jest w danej sytuacji uzasadnione, przygotowuję pozew lub odpowiedź na pozew i reprezentuję Klienta na wszystkich rozprawach – także wtedy, gdy to druga strona domaga się orzeczenia o winie.

Rozwód bez orzekania o winie

Na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie (art. 57 § 2 k.r.o.); skutki są wówczas takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy. To rozwiązanie zwykle szybsze i mniej obciążające – jeżeli małżonkowie są zgodni także co do dzieci, alimentów i mieszkania, sprawa może zakończyć się na pierwszej rozprawie. Po uprawomocnieniu się wyroku sąd zwraca połowę opłaty od pozwu (300 zł z 600 zł).

Sąd musi jednak ustalić, że rozkład pożycia jest zupełny i trwały, a gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci – rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach. Duże znaczenie ma pisemne porozumienie rodziców o wykonywaniu władzy rodzicielskiej i kontaktach (tzw. plan wychowawczy), które sąd uwzględnia, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka.

Pomagam przygotować pozew i porozumienie rodzicielskie, uzgodnić kwestie finansowe – w tym, gdy to możliwe, podział majątku w wyroku rozwodowym – i reprezentuję Klienta przed sądem. Warto pamiętać, że przy rozwodzie bez orzekania o winie alimenty dla byłego małżonka przysługują tylko w razie niedostatku i co do zasady wygasają po pięciu latach od rozwodu.

Separacja

Separacja jest rozwiązaniem dla małżonków, między którymi nastąpił zupełny – choć niekoniecznie trwały – rozkład pożycia (art. 61¹ k.r.o.). Wybierają ją osoby, które chcą uregulować życie osobno, ale nie decydują się na rozwód, np. ze względów religijnych lub licząc na pojednanie.

Separacja nie rozwiązuje małżeństwa – małżonkowie nie mogą zawrzeć nowego związku. Powoduje jednak powstanie rozdzielności majątkowej, a małżonek pozostający w separacji nie dziedziczy ustawowo po drugim. Sąd rozstrzyga też o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach na dzieci. Separację można orzec z orzeczeniem o winie lub bez niego, a małżonkowie bez wspólnych małoletnich dzieci mogą uzyskać ją na zgodny wniosek w prostszym postępowaniu nieprocesowym. Na zgodne żądanie małżonków sąd znosi separację.

Doradzam, czy w danej sytuacji lepsza będzie separacja, czy rozwód, przygotowuję pozew lub wniosek i reprezentuję Klienta przed sądem okręgowym.

Podział majątku wspólnego

Z chwilą rozwodu, separacji albo ustanowienia rozdzielności majątkowej wspólność majątkowa małżonków ustaje, a majątek wspólny należy podzielić. Można to zrobić umową – w formie aktu notarialnego, jeśli w skład majątku wchodzi nieruchomość – albo w postępowaniu sądowym przed sądem rejonowym. Na wniosek jednego z małżonków sąd może też podzielić majątek już w wyroku rozwodowym, jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki.

Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, ale z ważnych powodów sąd może ustalić je nierówno – np. gdy jeden z małżonków w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania majątku (art. 43 k.r.o.). W sprawie rozlicza się także nakłady i wydatki z majątku wspólnego na majątek osobisty i odwrotnie (art. 45 k.r.o.) oraz spłaty wspólnych kredytów dokonane po ustaniu wspólności.

Reprezentuję klientów w sprawach o podział majątku wspólnego – od ustalenia jego składu i wartości (nieruchomości, oszczędności, przedsiębiorstwa, kredytów), przez rozliczenie nakładów, spłat i dopłat, po zawarcie ugody lub przeprowadzenie postępowania sądowego. Gdy druga strona wyzbywa się majątku lub go ukrywa, wnioskuję o zabezpieczenie roszczeń.

Władza rodzicielska

Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom i obejmuje obowiązek i prawo do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do jego wychowania, z poszanowaniem godności i praw dziecka (art. 95 k.r.o.). O istotnych sprawach dziecka – takich jak wybór szkoły, leczenie, zmiana miejsca zamieszkania czy wyjazd za granicę – rodzice decydują wspólnie, a w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy (art. 97 § 2 k.r.o.).

Gdy rodzice żyją osobno, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z nich, ograniczając władzę drugiego do określonych obowiązków i uprawnień. Może też ustalić miejsce zamieszkania dziecka przy jednym z rodziców albo – jeżeli rodzice współpracują – orzec pieczę naprzemienną. Gdy dobro dziecka jest zagrożone, władza rodzicielska może zostać ograniczona, zawieszona, a w najpoważniejszych przypadkach odebrana.

Reprezentuję rodziców w sprawach o uregulowanie władzy rodzicielskiej, o rozstrzygnięcie istotnych spraw dziecka (np. zgoda na paszport lub wyjazd) oraz o jej ograniczenie, zawieszenie lub pozbawienie – zarówno po stronie wnioskodawcy, jak i uczestnika postępowania.

Ustalenie ojcostwa

Jeżeli ojcostwo nie wynika z domniemania pochodzenia dziecka od męża matki ani z uznania ojcostwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, może je ustalić sąd (art. 72 k.r.o.). Powództwo może wytoczyć dziecko, matka lub domniemany ojciec – matka i domniemany ojciec jednak tylko do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Kluczowym dowodem jest zazwyczaj opinia biegłego z zakresu badań DNA.

Wraz z ustaleniem ojcostwa można dochodzić alimentów na dziecko, a także przyczynienia się ojca do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu (art. 141 k.r.o.). Sąd rozstrzyga też o nazwisku dziecka. Pozew można złożyć w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania powoda, a strona dochodząca ustalenia ojcostwa i związanych z tym roszczeń jest zwolniona od kosztów sądowych.
Reprezentuję zarówno matki i dzieci dochodzące ustalenia ojcostwa, jak i mężczyzn, wobec których wytoczono takie powództwo.

Zaprzeczenie ojcostwa

Dziecko urodzone w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem 300 dni od jego ustania uważa się za pochodzące od męża matki (art. 62 k.r.o.). Jeżeli to domniemanie nie odpowiada rzeczywistości, można je obalić wyłącznie w drodze powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.

Terminy są krótkie. Mąż matki oraz matka mogą wytoczyć powództwo w ciągu roku od dnia, w którym dowiedzieli się, że dziecko nie pochodzi od męża – nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Pełnoletnie dziecko ma na to rok od dnia, w którym dowiedziało się, że nie pochodzi od męża matki (jeżeli dowiedziało się wcześniej, termin biegnie od uzyskania pełnoletności). W określonych sytuacjach powództwo może wytoczyć także prokurator.
Decydujące znaczenie ma zwykle opinia biegłego genetyka. Pomagam ustalić, czy termin nie upłynął, przygotowuję pozew i reprezentuję Klienta przed sądem – także w sprawach powiązanych, takich jak alimenty czy kontakty z dzieckiem.

Alimenty

Obowiązek alimentacyjny obciąża przede wszystkim rodziców wobec dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie – także pełnoletniego, np. kontynuującego naukę (art. 133 k.r.o.). Może dotyczyć również byłych małżonków, a także innych krewnych w linii prostej i rodzeństwa.

Wysokość alimentów zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 k.r.o.) – nie tylko od faktycznych dochodów, lecz także od tego, ile zobowiązany mógłby zarobić, wykorzystując swoje możliwości. W Polsce nie ma urzędowych tabel alimentacyjnych, dlatego kluczowe jest rzetelne wykazanie kosztów utrzymania dziecka i sytuacji drugiego rodzica. Gdy zmienią się okoliczności, można żądać podwyższenia, obniżenia lub uchylenia alimentów (art. 138 k.r.o.).

Osoba dochodząca alimentów nie ponosi kosztów sądowych, a pozew może złożyć w sądzie właściwym dla swojego miejsca zamieszkania. Na czas trwania sprawy można wnioskować o zabezpieczenie alimentów. Reprezentuję zarówno osoby dochodzące alimentów, jak i zobowiązanych – w sprawach o ustalenie, podwyższenie, obniżenie i uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Kontakty z dzieckiem

Rodzice mają prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem – niezależnie od tego, czy przysługuje im władza rodzicielska (art. 113 k.r.o.). Kontakty obejmują osobiste spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, rozmowy telefoniczne i wideo, korespondencję oraz spędzanie z dzieckiem wakacji i świąt.

Najlepszym rozwiązaniem jest porozumienie rodziców. W jego braku o kontaktach rozstrzyga sąd – w wyroku rozwodowym albo w odrębnym postępowaniu przed sądem rodzinnym właściwym dla miejsca zamieszkania dziecka. Na czas postępowania można wnioskować o zabezpieczenie kontaktów. Gdy wymaga tego dobro dziecka, sąd może kontakty ograniczyć (np. do spotkań w obecności drugiego rodzica lub kuratora), a w wyjątkowych sytuacjach – zakazać ich. Jeżeli ustalone kontakty nie są realizowane, sąd może w postępowaniu wykonawczym zagrozić nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej za każde naruszenie.

Prawo do kontaktów mają także rodzeństwo i dziadkowie, a także inne osoby, które przez dłuższy czas sprawowały pieczę nad dzieckiem. Reprezentuję rodziców i dziadków w sprawach o ustalenie, zmianę i wykonanie kontaktów.

Uprowadzenie rodzicielskie

O uprowadzeniu rodzicielskim mówimy, gdy jeden z rodziców bez zgody drugiego – mającego prawo do pieczy – wywozi dziecko za granicę albo zatrzymuje je tam wbrew ustaleniom (np. nie wraca po wakacjach). Podstawą ochrony jest Konwencja haska z 25 października 1980 r. dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, a między państwami Unii Europejskiej – także rozporządzenie Rady (UE) 2019/1111.

Celem postępowania jest niezwłoczny powrót dziecka do państwa, w którym dotychczas mieszkało; sąd powinien rozstrzygnąć sprawę w ciągu 6 tygodni. Odmowa wydania dziecka jest możliwa tylko wyjątkowo – np. gdy powrót naraziłby je na poważne niebezpieczeństwo, gdy dziecko o odpowiednim stopniu dojrzałości sprzeciwia się powrotowi albo gdy wniosek złożono po upływie roku, a dziecko przystosowało się do nowego środowiska. W Polsce sprawy te rozpoznaje Sąd Okręgowy w Warszawie. Wniosek można złożyć bezpośrednio do sądu albo za pośrednictwem organu centralnego – Ministerstwa Sprawiedliwości.

Reprezentuję rodziców w sprawach dzieci wywiezionych z Polski i do Polski – po stronie wnioskodawcy i uczestnika postępowania. W tych sprawach liczy się czas, dlatego warto skontaktować się z adwokatem od razu.

Jak pracuję?

Zakres praktyki

Prowadzę sprawy o rozwód i separację, alimenty, kontakty z dzieckiem, władzę rodzicielską oraz podział majątku – zarówno w drodze porozumienia i mediacji, jak i w sporze przed sądem.

Dyskrecja

Sprawy rodzinne dotyczą tego, co najbardziej osobiste. Wszystko, co mi powierzysz, jest objęte tajemnicą adwokacką, a rozmowy prowadzę z pełnym poszanowaniem Twojej prywatności.

Dostępność 24/7

Gdy sytuacja jest nagła – np. zagrożone jest dobro dziecka, drugi rodzic wywiózł je bez zgody albo w domu dochodzi do przemocy – jestem dostępna telefonicznie przez całą dobę.

Jak przebiega współpraca?

Konsultacja z adwokatem – Kancelaria Adwokacka Anna Szydłowska, Warszawa i Łódź

Proces

1. Kontakt i omówienie sprawy

Skontaktuj się z kancelarią telefonicznie, mailowo lub przez formularz – umówimy spotkanie w Warszawie, w Łodzi lub online. Podczas pierwszej rozmowy wysłucham Twojej sytuacji, zapytam o najważniejsze okoliczności – dzieci, mieszkanie, finanse – i wskażę, jakie dokumenty warto przygotować (np. akt małżeństwa, akty urodzenia dzieci, dokumenty o dochodach i kosztach utrzymania). Już na tym etapie otrzymasz wstępną ocenę sytuacji i informację o kosztach.

2. Analiza i strategia

Analizuję dokumenty i okoliczności sprawy, oceniam możliwe rozwiązania i ich skutki – prawne, finansowe i dotyczące dzieci. Wspólnie decydujemy, czy dążyć do porozumienia (np. rozwodu bez orzekania o winie, mediacji, ugody alimentacyjnej), czy przygotować się do sporu przed sądem. Otrzymasz jasny plan działania i informację o przewidywanym przebiegu sprawy.

3. Reprezentacja

Przygotowuję pozew, wniosek lub odpowiedź na pozew, porozumienie rodzicielskie i wnioski dowodowe. Reprezentuję Cię na rozprawach, w mediacji i w kontaktach z drugą stroną oraz jej pełnomocnikiem. Na bieżąco informuję o terminach i kolejnych krokach. Rozprawy w sprawach rozwodowych odbywają się przy drzwiach zamkniętych.

4. Wynik i dalsze kroki

Po zakończeniu sprawy wyjaśniam, co oznacza wyrok lub ugoda i jakie są dalsze kroki: wykonanie orzeczenia, egzekucja alimentów, powrót do poprzedniego nazwiska (oświadczenie w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego), podział majątku. Jeżeli okoliczności się zmienią – np. potrzeby dziecka lub zarobki rodzica – pomagam w zmianie wcześniejszych ustaleń.

Formularz

FAQ

Jak przebiega sprawa rozwodowa?

Sprawę rozpoczyna pozew złożony w sądzie okręgowym – co do zasady właściwym dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich nadal tam mieszka. Opłata od pozwu wynosi 600 zł. Sąd doręcza pozew drugiemu małżonkowi, który może złożyć odpowiedź na pozew. Rozprawy odbywają się przy drzwiach zamkniętych; sąd przesłuchuje małżonków i świadków, a gdy są małoletnie dzieci – może zasięgnąć opinii biegłych z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów. Sąd może też skierować małżonków do mediacji. Od wyroku przysługuje apelacja; niezaskarżony wyrok staje się prawomocny.

Komu przysługują alimenty i w jakiej wysokości?

Przede wszystkim dzieciom od rodziców – do czasu, gdy dziecko będzie w stanie samodzielnie się utrzymać, co nie zawsze kończy się z osiągnięciem pełnoletności. Alimentów mogą dochodzić także byli małżonkowie (w razie niedostatku, a gdy drugi małżonek został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia – również przy istotnym pogorszeniu sytuacji materialnej) oraz inni krewni. Nie ma sztywnych stawek: sąd bierze pod uwagę usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Rodzic, który na co dzień opiekuje się dzieckiem, wykonuje swój obowiązek także przez osobiste starania o jego utrzymanie i wychowanie.

Jak ustalić kontakty z dzieckiem po rozwodzie?

Najlepiej porozumieć się z drugim rodzicem – porozumienie można przedstawić sądowi już w sprawie rozwodowej (plan wychowawczy) albo zawrzeć przed mediatorem. W braku porozumienia kontakty ustala sąd: w wyroku rozwodowym albo – po rozwodzie – na wniosek złożony do sądu rejonowego (wydziału rodzinnego) właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Sąd określa częstotliwość i formę spotkań, zasady wakacji i świąt oraz kontaktów na odległość. Ustalone kontakty można zmienić, gdy zmienią się okoliczności, a gdy nie są realizowane – dochodzić ich wykonania przed sądem.

Czym jest uprowadzenie rodzicielskie i jak działa Konwencja haska?

Uprowadzenie rodzicielskie to wywiezienie dziecka za granicę lub zatrzymanie go tam przez jednego z rodziców bez zgody drugiego, któremu przysługuje prawo do pieczy. Konwencja haska z 1980 r. zobowiązuje państwa-strony do niezwłocznego zarządzenia powrotu dziecka do kraju, w którym dotychczas mieszkało – bez rozstrzygania, który z rodziców powinien sprawować pieczę (o tym decyduje sąd państwa zwykłego pobytu dziecka). W Polsce sprawy o wydanie dziecka na podstawie Konwencji rozpoznaje Sąd Okręgowy w Warszawie. Odmowa powrotu jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach przewidzianych w Konwencji.

Jak długo trwa sprawa o rozwód?

Zależy to przede wszystkim od tego, czy małżonkowie są zgodni. Rozwód bez orzekania o winie, przy porozumieniu co do dzieci i kwestii finansowych, może zakończyć się na pierwszej rozprawie – zwykle kilka miesięcy od złożenia pozwu, w zależności od obciążenia sądu. Sprawy z orzekaniem o winie, z wieloma świadkami lub opinią biegłych trwają dłużej – często ponad rok. Czas trwania sprawy wydłuża też apelacja.

Przydatne artykuły

Potrzebujesz pomocy adwokata?

Zadzwoń: 790 77 88 88

anna.szydlowska@adwokatura.pl

· Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę

Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa (III piętro, winda)

Umów konsultację

adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88

Adwokat rozwodowy i rodzinny w Warszawie