- Strona główna
- Zakres usług
- O nas
- Pro Bono
- Blog
- Porady online
- Kontakt
- Dla mediów
- Uśmiechnij się, to nie boli :-)
- Sentencje z uzasadnieniem
- Prawo do dobrej myśli
Dział spadku kończy wspólność majątku po zmarłym. Dopóki do niego nie dojdzie, każdy spadkobierca ma udział w całym spadku – nie może sam sprzedać mieszkania ani zdecydować, kto w nim zamieszka. Pomagam spadkobiercom przeprowadzić dział spadku u notariusza albo w sądzie: ustalić, co wchodzi do spadku, rozliczyć darowizny i nakłady oraz uzgodnić spłaty, które da się rzeczywiście wykonać.
Kancelaria: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa · tel. 790 77 88 88
Do czasu działu do majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 k.c.). Rozporządzenie udziałem w konkretnej rzeczy, np. w mieszkaniu, wymaga zgody pozostałych spadkobierców (art. 1036 k.c.).
Podstawą działu jest stwierdzenie, kto dziedziczy i w jakich udziałach – postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza (zob. stwierdzenie nabycia spadku). Jeżeli jeszcze go nie ma, wniosek o stwierdzenie nabycia spadku można złożyć razem z wnioskiem o dział.
Spadkobiercy mogą podzielić spadek umową. Jeżeli w spadku jest nieruchomość – mieszkanie, dom, działka – umowa wymaga formy aktu notarialnego (art. 1037 § 2 k.c.). To zwykle najszybsza droga: przygotowuję projekt podziału i rozliczeń, uzgadniam go z pozostałymi spadkobiercami i jestem obecna przy podpisaniu umowy.
Wniosek o dział spadku może złożyć każdy ze spadkobierców (art. 1037 § 1 k.c.) – także wtedy, gdy pozostali nie chcą współpracować. Sprawą zajmuje się sąd spadku, czyli sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego. Sąd ustala skład i wartość spadku (art. 684 k.p.c.), rozlicza spadkobierców i dzieli majątek.
Także w sądzie wiele spraw kończy się ugodą albo mediacją. Wtedy o szczegółach podziału decydują sami spadkobiercy, a nie sąd – a koszty i czas postępowania są zwykle mniejsze.
Sąd może rozłożyć spłaty na raty. Łączny termin ich zapłaty nie może jednak przekroczyć dziesięciu lat (art. 212 § 3 k.c. w zw. z art. 1035 k.c.). Dlatego już na początku sprawy warto ustalić, czy osoba przejmująca nieruchomość będzie w stanie spłacić pozostałych.
Te roszczenia trzeba zgłosić w sprawie o dział spadku. Po jej prawomocnym zakończeniu co do zasady nie można już dochodzić ich w osobnym procesie (art. 618 § 3 w zw. z art. 688 k.p.c.). Przed złożeniem wniosku zbieram więc z klientem dokumenty: umowy, potwierdzenia przelewów, rachunki za remonty i spłacone raty.
| Wniosek | Opłata sądowa |
|---|---|
| o dział spadku | 500 zł |
| o dział spadku – ze zgodnym projektem działu | 300 zł |
| o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności | 1000 zł |
| jak wyżej – ze zgodnym projektem | 600 zł |
Podstawa: art. 51 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Dział połączony ze zniesieniem współwłasności dotyczy sytuacji, w której spadkobierca był już współwłaścicielem rzeczy razem ze zmarłym – np. małżonkowie mieli wspólne mieszkanie, a po śmierci jednego z nich część mieszkania wchodzi do spadku. Do opłaty sądowej mogą dojść koszty opinii biegłego (np. wyceny nieruchomości). Osoba, której nie stać na koszty, może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Dział spadku nie ulega przedawnieniu – wniosek można złożyć nawet wiele lat po śmierci spadkodawcy (art. 220 k.c. w zw. z art. 1035 k.c.). Więcej o kosztach i właściwości sądów w Warszawie piszę w artykule Sprawa spadkowa w Warszawie – który sąd i ile kosztuje.
Reprezentuję zarówno spadkobierców, którzy chcą przejąć nieruchomość, jak i tych, którzy oczekują spłaty. Jeżeli obok działu spadku pojawia się spór o zachowek, prowadzę obie sprawy tak, aby rozliczenia były spójne – zob. zachowek.
Rozporządzenie udziałem w konkretnym mieszkaniu wymaga zgody pozostałych spadkobierców – bez niej może okazać się wobec nich bezskuteczne (art. 1036 k.c.). Bez ich zgody można natomiast zbyć swój udział w całym spadku – umową w formie aktu notarialnego (art. 1052 k.c.).
Tak. Wniosek do sądu może złożyć każdy ze spadkobierców, a sąd przeprowadzi postępowanie także bez zgody pozostałych. Brak współpracy wydłuża jednak sprawę, dlatego warto najpierw spróbować rozmów albo mediacji.
To zależy przede wszystkim od tego, czy spadkobiercy się zgadzają, ile składników ma spadek i czy potrzebna jest wycena biegłego. Zgodny projekt działu znacząco skraca postępowanie.
Tak, jeżeli dział następuje między zstępnymi (np. dziećmi zmarłego) albo między nimi a małżonkiem. Darowizny otrzymane od spadkodawcy zalicza się wtedy na schedę spadkową obdarowanego, chyba że spadkodawca zwolnił go z tego obowiązku (art. 1039 k.c.). Nie dotyczy to drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.
Nie. Roszczenie o dział spadku nie przedawnia się. Warto jednak pamiętać o innych terminach – np. o pięcioletnim terminie przedawnienia roszczeń o zachowek.
Potrzebuje Pani / Pan pomocy przy dziale spadku?
Na pierwszym spotkaniu omawiam skład spadku, możliwe sposoby podziału i koszty. Przyjmuję klientów w kancelarii w Warszawie, a konsultacje są możliwe także online.
Informacje na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny: październik 2026 r. Pełny zakres pomocy w sprawach spadkowych opisuję na stronie adwokat spadkowy w Warszawie.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88
adwokat Anna Szydłowska
Prowadzi Kancelarię Adwokacką w Warszawie (Al. Jerozolimskie 29 lok. 6). Specjalizuje się w sprawach spadkowych – prowadzi sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, przyjęcie i odrzucenie spadku, także w imieniu dzieci, zachowek, dział spadku oraz spory o ważność testamentów. Zajmuje się również sprawami rodzinnymi, cywilnymi i karnymi. Komentuje sprawy prawne w mediach, m.in. w programach „Uwaga!” (TVN) i „Sprawa dla reportera” (TVP).
Więcej o kancelarii · Adwokat spadkowy w Warszawie · Wystąpienia w mediach · tel. 790 77 88 88