Zatrzymanie i areszt – adwokat w Warszawie

Jakie prawa ma osoba zatrzymana?

Zatrzymanego trzeba natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach. Ma on m.in. prawo:

• żądać niezwłocznego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i bezpośredniej rozmowy z nim,
• zażądać powiadomienia osoby najbliższej, a także pracodawcy lub szkoły,
• złożyć oświadczenie albo odmówić jego złożenia,
• otrzymać odpis protokołu zatrzymania,
• korzystać z pierwszej pomocy medycznej,
• złożyć zażalenie na zatrzymanie,
• jeżeli nie włada wystarczająco językiem polskim – korzystać z bezpłatnej pomocy tłumacza; cudzoziemiec może też żądać kontaktu z konsulatem.

Ile może trwać zatrzymanie?

Zgodnie z Konstytucją zatrzymany powinien zostać w ciągu 48 godzin przekazany do dyspozycji sądu, a jeżeli w ciągu kolejnych 24 godzin nie zostanie mu doręczone postanowienie o tymczasowym aresztowaniu wraz z zarzutami – musi zostać zwolniony. Łącznie zatrzymanie może więc trwać najwyżej 72 godziny.

W tym czasie zwykle dochodzi do przesłuchania i ogłoszenia zarzutów. Prokurator decyduje, czy zwolnić zatrzymanego, zastosować wobec niego środek wolnościowy – np. dozór policji albo poręczenie majątkowe – czy skierować do sądu wniosek o tymczasowe aresztowanie.

Przesłuchanie po zatrzymaniu – na co uważać?

• Podejrzany ma prawo odmówić składania wyjaśnień i odpowiedzi na poszczególne pytania – bez podawania powodów.
• Na żądanie podejrzanego przesłuchanie przeprowadza się z udziałem ustanowionego obrońcy, choć jego niestawiennictwo nie wstrzymuje czynności.
• Protokół trzeba przeczytać przed podpisaniem; można wnieść do niego uwagi i sprostowania.
• Nie warto rozmawiać o sprawie „nieformalnie” – z funkcjonariuszami, ze współzatrzymanymi czy przez telefon.
• Uzgodnienie kary z prokuratorem (wniosek o skazanie bez rozprawy) to poważna decyzja – lepiej podjąć ją po rozmowie z obrońcą.

Tymczasowe aresztowanie – kiedy sąd może je zastosować?

Tymczasowe aresztowanie to najsurowszy środek zapobiegawczy. Sąd może je zastosować tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa i istnieje szczególna przesłanka – przede wszystkim uzasadniona obawa ucieczki lub ukrywania się, obawa utrudniania postępowania (np. nakłaniania świadków do fałszywych zeznań) albo surowa kara grożąca za zarzucany czyn. Aresztu nie stosuje się, jeżeli wystarczający jest łagodniejszy środek.

Po raz pierwszy areszt stosuje się na okres do 3 miesięcy. Na wniosek prokuratora sąd może go przedłużać. Zamiast aresztu można zastosować m.in.:

• poręczenie majątkowe,
• dozór policji,
• zakaz opuszczania kraju, połączony z zatrzymaniem paszportu,
• zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym lub świadkami,
• nakaz opuszczenia mieszkania zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym – w sprawach o przemoc domową,
• zawieszenie w czynnościach służbowych albo zakaz wykonywania określonej działalności.

Na posiedzeniu w przedmiocie aresztu podejrzany ma prawo być obecny i się wypowiedzieć, a obrońca – zapoznać się z dowodami, na których opiera się wniosek prokuratora. To często jedyna okazja, by przedstawić sądowi argumenty za środkiem wolnościowym.

Zażalenie na zatrzymanie i na areszt

• Na zatrzymanie przysługuje zażalenie do sądu – w ciągu 7 dni. Sąd bada zasadność, legalność i prawidłowość zatrzymania.
• Na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu przysługuje zażalenie – w ciągu 7 dni od jego ogłoszenia lub doręczenia. Rozpoznaje je sąd wyższej instancji.
• W każdym czasie można wnioskować o uchylenie aresztu albo o jego zmianę na łagodniejszy środek – np. gdy zmieniły się okoliczności.
• Za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Szczegółowo opisuję to w artykule Tymczasowe aresztowanie – kiedy sąd stosuje areszt, ile trwa i jak się bronić.

Bliska osoba została zatrzymana – co może zrobić rodzina?

• ustalić, która jednostka policji dokonała zatrzymania, i zanotować numer sprawy, jeżeli zostanie podany,
• skontaktować się z adwokatem – dopóki zatrzymany nie ma obrońcy z wyboru, obrońcę może ustanowić także inna osoba, np. ktoś z rodziny,
• przygotować dokumenty potwierdzające stałe miejsce zamieszkania, zatrudnienie, sytuację rodzinną i stan zdrowia – przydają się na posiedzeniu w przedmiocie aresztu,
• przekazać obrońcy informacje o lekach i chorobach zatrzymanego,
• nie omawiać sprawy przez telefon ani w wiadomościach.

Gdy sąd zastosuje areszt, pomocny będzie artykuł Bliski w areszcie – co może zrobić rodzina? Paczki, wypiska, widzenia, listy.

W czym pomagam?

• przyjmuję zgłoszenia od zatrzymanych i ich rodzin całą dobę,
• ustalam miejsce pobytu zatrzymanego i biorę udział w przesłuchaniu,
• przygotowuję argumenty i dokumenty na posiedzenie w przedmiocie tymczasowego aresztowania,
• składam zażalenia na zatrzymanie i na areszt oraz wnioski o zmianę środka zapobiegawczego,
• pozostaję w kontakcie z rodziną – w granicach tajemnicy adwokackiej,
• prowadzę dalszą obronę – w postępowaniu przygotowawczym i przed sądem.

Najczęstsze pytania

Przydatne artykuły

• Co zrobić po zatrzymaniu przez policję?
• Tymczasowe aresztowanie – kiedy sąd stosuje areszt, ile trwa i jak się bronić
• Bliski w areszcie – co może zrobić rodzina? Paczki, wypiska, widzenia, listy
• Wezwanie na policję – świadek czy podejrzany?

• Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa
• Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
• E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
• Godziny pracy kancelarii: pn–pt 8:00–20:00

Informacje na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny: październik 2026 r. Pełny zakres pomocy opisuję na stronie adwokat karny w Warszawie.

adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88