Nękanie w internecie – obraźliwe komentarze, groźby, fałszywe profile czy rozpowszechnianie prywatnych zdjęć – potrafi być równie dotkliwe jak przemoc w świecie rzeczywistym. Prawo daje pokrzywdzonym realne narzędzia ochrony, zarówno karne, jak i cywilne. Liczy się jednak szybka i przemyślana reakcja.
Kiedy nękanie w sieci jest przestępstwem?
- uporczywe nękanie (stalking), także za pośrednictwem internetu – kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności (art. 190a § 1 k.k.),
- podszywanie się pod inną osobę, np. zakładanie fałszywego profilu z jej zdjęciami i danymi, które wyrządza jej szkodę – ta sama kara (art. 190a § 2 k.k.),
- groźby karalne, jeżeli wzbudzają uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione – kara do 3 lat pozbawienia wolności (art. 190 k.k.),
- zniesławienie za pomocą środków masowego komunikowania, w tym internetu – grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 212 § 2 k.k.),
- znieważenie za pomocą środków masowego komunikowania – grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 216 § 2 k.k.),
- rozpowszechnianie bez zgody wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej – kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności (art. 191a k.k.).
Zniesławienie i znieważenie są ścigane z oskarżenia prywatnego – to pokrzywdzony wnosi akt oskarżenia do sądu. Pozostałe przestępstwa zgłasza się Policji lub prokuraturze; stalking i groźby karalne są ścigane na wniosek pokrzywdzonego.
Co zrobić krok po kroku?
- Zabezpiecz dowody. Rób zrzuty ekranu z widocznym adresem strony, datą i nazwą profilu, zapisuj linki i nie usuwaj wiadomości. Dowody mogą zniknąć, gdy sprawca usunie wpisy lub profil.
- Nie wchodź w dyskusję ze sprawcą i zablokuj go – odpowiadanie na zaczepki zwykle eskaluje konflikt.
- Zgłoś treści administratorowi serwisu. Platformy internetowe mają obowiązek rozpatrywać zgłoszenia nielegalnych treści i mogą je usunąć lub zablokować konto sprawcy.
- Zawiadom Policję lub prokuraturę albo – przy zniesławieniu i znieważeniu – wnieś prywatny akt oskarżenia. Gdy sprawca działa anonimowo, organy ścigania mogą podjąć czynności zmierzające do ustalenia jego tożsamości.
- Rozważ pozew cywilny. Niezależnie od postępowania karnego możesz domagać się ochrony dóbr osobistych – usunięcia wpisów, przeprosin oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 23, 24 i 448 Kodeksu cywilnego).
Gdy ofiarą jest dziecko
Jeżeli nękane jest dziecko, warto niezwłocznie poinformować szkołę i zabezpieczyć dowody. Całodobowe, bezpłatne i anonimowe wsparcie oferuje Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – 116 111. Prowadzę także bezpłatną pomoc prawną pro bono dla dzieci doświadczających przemocy i hejtu.
Potrzebujesz pomocy w sprawie nękania w internecie? Zobacz: obrona w sprawach karnych albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88