Firma windykacyjna dzwoni w sprawie długu sprzed lat? Przyszedł pozew o zapłatę za stary abonament albo pożyczkę, o której już zapomniałeś? Wiele takich roszczeń jest przedawnionych. Przedawnienie nie oznacza jednak, że dług znika sam z siebie. Wyjaśniam, po ilu latach dług się przedawnia, jak to obliczyć i co zrobić, gdy wierzyciel mimo wszystko żąda zapłaty.
Po ilu latach przedawnia się dług?
Podstawowe terminy przedawnienia określa art. 118 Kodeksu cywilnego (k.c.):
- 6 lat – termin ogólny, np. pożyczka prywatna, roszczenie o zwrot pieniędzy, odszkodowanie z umowy,
- 3 lata – roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, np. faktura za usługę, abonament telefoniczny, kredyt czy pożyczka z banku lub firmy pożyczkowej, a także świadczenia okresowe, np. czynsz,
- 2 lata – m.in. roszczenia z umowy sprzedaży zawartej przez sprzedawcę w ramach jego działalności (np. sklep internetowy) i roszczenia z umowy o dzieło; jeszcze krótsze terminy przewidują przepisy szczególne, np. 1 rok przy przewozie,
- 6 lat – roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem lub nakazem zapłaty albo ugodą sądową – także gdy pierwotnie przedawniało się szybciej; zaległe raty okresowe stwierdzone wyrokiem przedawniają się po 3 latach.
Koniec roku kalendarzowego
Od 9 lipca 2018 r. obowiązuje zasada, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż 2 lata. Przykład: faktura z terminem płatności 15 marca 2023 r. przedawnia się z końcem 2026 r. Bieg przedawnienia liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli zwykle od terminu płatności.
Kiedy przedawnienie biegnie od nowa?
Bieg przedawnienia przerywa się i po przerwie biegnie na nowo, gdy:
- dłużnik uzna dług – np. zapłaci część długu, poprosi o rozłożenie na raty, podpisze ugodę albo potwierdzi na piśmie, że jest winien; uznaniem może być nawet jedna wpłata po telefonie od windykatora,
- wierzyciel wystąpi do sądu lub komornika – np. złoży pozew, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności czy wniosek egzekucyjny,
- strony wszczęły mediację.
Dlatego przy starym długu nie warto niczego płacić ani podpisywać, dopóki się nie sprawdzi, czy roszczenie nie jest przedawnione.
Przedawniony dług – czy trzeba płacić?
Po upływie przedawnienia dłużnik może uchylić się od zapłaty. Dług nadal istnieje, ale wierzyciel nie może go skutecznie wyegzekwować. Jeśli dłużnik zapłaci dobrowolnie, nie może potem żądać zwrotu.
W sprawie przeciwko konsumentowi sąd bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu. Mimo to warto zgłosić zarzut przedawnienia wprost – w odpowiedzi na pozew albo sprzeciwie od nakazu zapłaty. W sprawach między przedsiębiorcami zarzut trzeba zgłosić samemu, inaczej sąd go nie uwzględni.
Windykator dzwoni – co robić?
- Zażądaj na piśmie dokumentów: umowy, z której wynika dług, wyliczenia oraz dowodu przelewu wierzytelności, jeśli dzwoni firma, która „kupiła” dług.
- Sprawdź daty – kiedy dług stał się wymagalny i czy w międzyczasie coś przerwało przedawnienie.
- Nie płać i nie podpisuj ugody ani oświadczenia, dopóki nie wiesz, czy dług nie jest przedawniony.
- Pilnuj poczty – najgroźniejszy jest nakaz zapłaty, którego nie odbierzesz. Termin na sprzeciw lub zarzuty to zaledwie 2 tygodnie od doręczenia, a po jego upływie nakaz się uprawomocnia i przedawnienie biegnie od nowa, już 6 lat.
- Zgłoś nieuczciwe praktyki – nękanie telefonami, groźby czy podszywanie się pod komornika można zgłosić do UOKiK, a w poważniejszych przypadkach – na policję.
Odsetki i koszty
Odsetki przedawniają się odrębnie – po 3 latach jako świadczenie okresowe – ale nie później niż należność główna. Koszty windykacji naliczane przez firmy windykacyjne często są zawyżone i nie zawsze wierzyciel może ich skutecznie żądać.
Najczęstsze pytania
Czy przedawniony dług może trafić do rejestru dłużników?
Informacja o przedawnionym długu nie może być ujawniana przez biura informacji gospodarczej (np. BIG InfoMonitor, KRD, ERIF). Jeśli tak się stało, można żądać jej usunięcia.
Komornik ściąga dług sprzed 15 lat. Czy może?
Może, jeśli wierzyciel ma tytuł wykonawczy, a przedawnienie było przerywane, np. przez kolejne wnioski egzekucyjne. Trzeba przeanalizować całą historię sprawy; jeśli roszczenie się przedawniło, można wnieść powództwo przeciwegzekucyjne.
Czy przedawniają się alimenty?
Zaległe raty alimentów przedawniają się po 3 latach, ale bieg przedawnienia wobec dziecka nie rozpoczyna się, dopóki trwa władza rodzicielska rodzica, który ma płacić.
Zobacz też
Jak mogę pomóc?
Jako adwokat w Warszawie pomagam zarówno osobom, od których żąda się zapłaty starych długów, jak i wierzycielom, którzy chcą zdążyć przed upływem przedawnienia. W szczególności:
- oceniam, czy roszczenie jest przedawnione,
- przygotowuję sprzeciwy od nakazów zapłaty i odpowiedzi na pozew,
- prowadzę powództwa przeciwegzekucyjne,
- pomagam wierzycielom przerwać bieg przedawnienia i uzyskać tytuł wykonawczy
Zapraszam do kontaktu. Przyjmuję klientów w kancelarii w Warszawie, a konsultacje są możliwe także online.
- Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa (III piętro, winda)
- Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
- E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
Żądają od Ciebie zapłaty starego długu? Zobacz: adwokat od spraw cywilnych w Warszawie – zakres pomocy albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 24 października 2026 r.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88
