Konsekwencje dla stalkera – co grozi za uporczywe nękanie?

Stalking, czyli uporczywe nękanie, jest w Polsce przestępstwem od 2011 r. Dziś grozi za nie kara do 8 lat pozbawienia wolności, a w najpoważniejszych przypadkach – nawet do 15 lat. Wyjaśniam, jakie zachowania są uznawane za stalking, jakie konsekwencje grożą sprawcy i co może zrobić osoba nękana.

Czym jest stalking?

Zgodnie z art. 190a § 1 Kodeksu karnego przestępstwo popełnia ten, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby dla niej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność. Nękanie może przybierać różne formy, np.:

• wielokrotne telefony, wiadomości SMS i e-maile – także w nocy,
• śledzenie, obserwowanie, czekanie pod domem lub miejscem pracy,
• nachodzenie, wysyłanie niechcianych prezentów lub przesyłek,
• kontaktowanie się z rodziną, znajomymi lub pracodawcą ofiary,
• nękanie w internecie – komentarze, wiadomości, publikowanie informacji o ofierze.

Kluczowe jest słowo „uporczywe” – chodzi o zachowania powtarzające się lub długotrwałe, które obiektywnie mogą wywołać u pokrzywdzonego strach, poczucie poniżenia albo udręczenia.

Jaka kara grozi stalkerowi?

• uporczywe nękanie (art. 190a § 1 k.k.) – kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat,
• podszywanie się pod inną osobę i wykorzystywanie jej wizerunku lub danych osobowych, które wyrządza jej szkodę (art. 190a § 2 k.k.) – ta sama kara,
• jeżeli następstwem nękania jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie (art. 190a § 3 k.k.) – kara pozbawienia wolności od 2 do 15 lat.

Stalking z art. 190a § 1 i 2 k.k. jest ścigany na wniosek pokrzywdzonego. Po złożeniu wniosku postępowanie toczy się z urzędu, a wniosek można cofnąć wyłącznie za zgodą prokuratora (w postępowaniu przygotowawczym) lub sądu (w postępowaniu sądowym – do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej).

Oprócz kary sąd może orzec środki chroniące pokrzywdzonego – zakaz kontaktowania się z nim, zakaz zbliżania się na określoną odległość czy zakaz przebywania w określonych miejscach – a także obowiązek zapłaty nawiązki lub zadośćuczynienia. Już w toku postępowania prokurator lub sąd może zastosować środki zapobiegawcze, np. dozór Policji połączony z zakazem kontaktu, a w poważniejszych przypadkach tymczasowe aresztowanie.

Co zrobić, gdy jesteś nękany?

• Zbieraj dowody – zapisuj daty i godziny zdarzeń, rób zrzuty ekranu wiadomości i połączeń, zachowuj nagrania, listy i przesyłki, notuj dane świadków.
• Nie odpowiadaj na prowokacje i nie podejmuj kontaktu ze sprawcą.
• Zawiadom Policję lub prokuraturę i złóż wniosek o ściganie. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia dzwoń pod numer 112.
• Rozważ drogę cywilną – niezależnie od postępowania karnego możesz żądać ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Usłyszałeś zarzut stalkingu?

Nie każdy konflikt – rodzinny, sąsiedzki czy związany z rozstaniem – jest stalkingiem. W obronie kluczowe jest wykazanie, czy zachowanie rzeczywiście było uporczywe i czy poczucie zagrożenia pokrzywdzonego było obiektywnie uzasadnione. Warto skontaktować się z obrońcą jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem – wyjaśnienia złożone bez przygotowania trudno później skorygować.

Potrzebujesz pomocy w sprawie o stalking? Zobacz: obrona w sprawach karnych albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.

adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88