O tym, czy odbiorca odzyska pieniądze za uszkodzony lub niekompletny towar, często decyduje kilka minut przy rozładunku. Brak zastrzeżeń w liście przewozowym może przesądzić o wyniku sprawy, nawet gdy szkoda jest oczywista. Wyjaśniam, co zrobić przy odbiorze, jakie terminy obowiązują w przewozie międzynarodowym i krajowym oraz jak przygotować reklamację.
Przy odbiorze towaru
- Policz opakowania i palety, sprawdź plomby, opakowanie i widoczne uszkodzenia.
- Zrób zdjęcia towaru, naczepy i plomb – przed rozładunkiem i w jego trakcie.
- Wpisz zastrzeżenia do listu przewozowego konkretnie: ile palet jest uszkodzonych, jakie są uszkodzenia, czy naruszono plomby.
- Spisz z kierowcą protokół szkody i poproś o jego podpis.
- Przy towarach wymagających określonej temperatury zabezpiecz wydruk z rejestratora.
Przyjęcie towaru z zastrzeżeniami jest zwykle bezpieczniejsze niż odmowa jego przyjęcia – odmowa komplikuje rozliczenia i nie zwalnia z obowiązku udokumentowania szkody.
Przewóz międzynarodowy – art. 30 CMR
- Szkody widoczne – zastrzeżenia trzeba zgłosić najpóźniej w chwili dostawy.
- Szkody niewidoczne – pisemne zastrzeżenia w ciągu 7 dni od dostawy, nie licząc niedziel i dni świątecznych.
- Opóźnienie – odszkodowanie przysługuje tylko wtedy, gdy w ciągu 21 dni od udostępnienia towaru odbiorcy zgłoszono pisemne zastrzeżenie (art. 30 ust. 3 CMR).
Dnia dostawy, sprawdzenia albo udostępnienia towaru nie wlicza się do tych terminów (art. 30 ust. 4 CMR).
Jeżeli odbiorca przyjmie towar bez zastrzeżeń, domniemywa się, że otrzymał go w stanie opisanym w liście przewozowym (art. 30 ust. 1 CMR). Domniemanie można obalić, ale ciężar dowodu spada wtedy na odbiorcę. Gdy stan towaru sprawdzili wspólnie odbiorca i przewoźnik, przeciwdowód co do wyniku sprawdzenia jest dopuszczalny tylko przy szkodach niewidocznych zgłoszonych na piśmie w ciągu 7 dni (art. 30 ust. 2 CMR).
Przewóz krajowy – Prawo przewozowe
Jeżeli przed wydaniem przesyłki okaże się, że doznała ona ubytku lub uszkodzenia, przewoźnik musi niezwłocznie ustalić protokolarnie stan przesyłki i okoliczności powstania szkody (art. 74 ust. 1 Prawa przewozowego). Przy szkodzie niewidocznej z zewnątrz przewoźnik ustala stan przesyłki na żądanie uprawnionego, zgłoszone niezwłocznie po ujawnieniu szkody, najpóźniej w ciągu 7 dni od odbioru (art. 74 ust. 3). Uprawniony może wnieść do protokołu zastrzeżenia i otrzymuje jego egzemplarz.
Skutki zaniedbań są tu surowsze niż w CMR. Przyjęcie przesyłki bez zastrzeżeń powoduje wygaśnięcie roszczeń z tytułu ubytku lub uszkodzenia (art. 76 Prawa przewozowego), chyba że:
- szkodę stwierdzono protokolarnie przed przyjęciem przesyłki,
- protokołu nie sporządzono z winy przewoźnika,
- szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika,
- szkoda była niewidoczna, uprawniony w ciągu 7 dni zażądał ustalenia stanu przesyłki i wykaże, że szkoda powstała między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem.
Reklamacja
Reklamację składa się na piśmie i dołącza do niej list przewozowy, protokół szkody, zdjęcia, faktury za towar i wyliczenie roszczenia.
- CMR – pisemna reklamacja zawiesza bieg przedawnienia do dnia, w którym przewoźnik na piśmie ją odrzuci i zwróci dokumenty (art. 32 ust. 2 CMR).
- Przewóz krajowy – reklamacja jest warunkiem wniesienia pozwu; uważa się ją za bezskuteczną, jeśli przewoźnik nie zapłaci w ciągu 3 miesięcy od jej doręczenia (art. 75 Prawa przewozowego). Zawiesza też bieg przedawnienia (art. 77 ust. 4).
Ile można odzyskać
Przewóz międzynarodowy. Przy uszkodzeniu przewoźnik płaci kwotę, o którą zmniejszyła się wartość towaru (art. 25 CMR), a przy zaginięciu – wartość towaru w miejscu i czasie przyjęcia do przewozu (art. 23 CMR). Odszkodowanie jest ograniczone do 8,33 jednostki rozrachunkowej (SDR) za brakujący kilogram wagi brutto, a za opóźnienie – do wysokości przewoźnego. Limity nie obowiązują przy złym zamiarze lub rażącym niedbalstwie przewoźnika (art. 29 CMR).
Przewóz krajowy. Przy utracie lub ubytku – do wartości z rachunku, cennika albo wartości rzeczy tego samego rodzaju (art. 80 Prawa przewozowego), przy uszkodzeniu – stosownie do procentowego zmniejszenia wartości (art. 81), za zwłokę – do podwójnego przewoźnego (art. 83). Przewoźnik zwraca także przewoźne i inne koszty przewozu (art. 82), a przy winie umyślnej lub rażącym niedbalstwie limity nie mają zastosowania (art. 86).
Najczęstsze pytania
Kierowca odmówił podpisania protokołu – co robić?
Zapisz w protokole odmowę i jej powód, zrób zdjęcia i od razu zawiadom przewoźnika na piśmie. W przewozie krajowym roszczenie nie wygasa, jeśli protokołu nie sporządzono z winy przewoźnika (art. 76 Prawa przewozowego).
Czy szkodę można zgłosić po rozładunku?
Tak, jeśli była niewidoczna przy odbiorze – w ciągu 7 dni. W CMR wymagane są pisemne zastrzeżenia (bez niedziel i dni świątecznych), a w przewozie krajowym – żądanie ustalenia stanu przesyłki.
Ile czasu jest na dochodzenie odszkodowania?
Co do zasady rok – zarówno w CMR, jak i w przewozie krajowym. Roszczenia za samą zwłokę w przewozie krajowym przedawniają się już po 2 miesiącach. Szczegóły opisuję w artykule przedawnienie roszczeń w transporcie i spedycji.
Zobacz też
- kradzież ładunku – kto odpowiada i jak odzyskać odszkodowanie
- odpowiedzialność przewoźnika w transporcie drogowym
- odpowiedzialność spedytora – zakres, przesłanki i ograniczenia
- niezapłacony fracht – jak odzyskać należność za przewóz
Jak mogę pomóc?
Zapewniam obsługę prawną branży TSL w Warszawie – nadawcom, odbiorcom, przewoźnikom i spedytorom. W sprawach o szkodę w przesyłce pomagam w szczególności w:
- ocenie, czy zastrzeżenia i protokół zostały złożone prawidłowo,
- przygotowaniu reklamacji i wyliczeniu odszkodowania,
- sporach z przewoźnikami i ich ubezpieczycielami,
- obronie przewoźnika przed roszczeniem nieuzasadnionym lub zawyżonym.
Zapraszam do kontaktu. Przyjmuję klientów w kancelarii w Warszawie, a konsultacje są możliwe także online.
- Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa (III piętro, winda)
- Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
- E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
Towar dotarł uszkodzony albo niekompletny? Zobacz: obsługa prawna branży TSL (transport, spedycja, logistyka) – Warszawa albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 11 października 2026 r.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88
