Obrona w postępowaniu karnym – adwokat w Warszawie

Etapy postępowania karnego – w czym pomaga obrońca?

Postępowanie karne składa się z kilku etapów. Na każdym z nich obrona ma inne zadania, a decyzje podjęte na początku sprawy – np. czy i jakie wyjaśnienia złożyć – często mają znaczenie aż do wyroku.

• postępowanie przygotowawcze – dochodzenie albo śledztwo prowadzone przez policję lub prokuraturę; na tym etapie zbiera się dowody i przedstawia zarzuty,
• postępowanie przed sądem pierwszej instancji – rozprawa główna zakończona wyrokiem,
• postępowanie odwoławcze – apelacja od wyroku i zażalenia na postanowienia,
• nadzwyczajne środki zaskarżenia – kasacja do Sądu Najwyższego i wznowienie postępowania,
• postępowanie wykonawcze – m.in. odroczenie wykonania kary, dozór elektroniczny i warunkowe przedterminowe zwolnienie.

Prowadzę sprawy przed prokuraturami i sądami w Warszawie – sądami rejonowymi, Sądem Okręgowym w Warszawie, Sądem Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie i Sądem Apelacyjnym w Warszawie – a w razie potrzeby także w innych miastach.

Jakie prawa ma podejrzany i oskarżony?

Prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy obrońcy, przysługuje od samego początku postępowania (art. 6 k.p.k.). Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na jego korzyść (art. 5 k.p.k.). Podejrzany i oskarżony ma m.in. prawo:

• odmówić składania wyjaśnień albo odpowiedzi na poszczególne pytania – bez podawania powodów (art. 175 § 1 k.p.k.),
• nie dowodzić swojej niewinności i nie dostarczać dowodów na swoją niekorzyść (art. 74 § 1 k.p.k.),
• żądać przesłuchania z udziałem ustanowionego obrońcy (art. 301 k.p.k.),
• składać wnioski dowodowe i zaskarżać niekorzystne dla siebie decyzje,
• żądać sporządzenia na piśmie uzasadnienia postanowienia o przedstawieniu zarzutów (art. 313 § 3 k.p.k.),
• korzystać z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada wystarczająco językiem polskim (art. 72 § 1 k.p.k.).

Przed pierwszym przesłuchaniem podejrzany otrzymuje pisemne pouczenie o swoich prawach i obowiązkach. Warto je uważnie przeczytać i zachować.

Postępowanie przygotowawcze – policja i prokuratura

Postępowanie przygotowawcze toczy się w formie dochodzenia albo śledztwa. Przesłuchuje się w nim świadków, zabezpiecza nagrania, dane z telefonów i dokumenty, zasięga opinii biegłych i przedstawia zarzuty. Wiele spraw kończy się już na tym etapie – umorzeniem, wnioskiem o skazanie bez rozprawy albo aktem oskarżenia. W postępowaniu przygotowawczym zajmuję się m.in.:

• przygotowaniem klienta do przesłuchania i udziałem w nim,
• wnioskami dowodowymi – np. o przesłuchanie świadków, zabezpieczenie nagrań z monitoringu czy powołanie biegłego,
• zażaleniami – na zatrzymanie, przeszukanie, zatrzymanie rzeczy, środek zapobiegawczy albo zabezpieczenie majątkowe,
• obroną przed tymczasowym aresztowaniem i wnioskami o łagodniejsze środki, takie jak dozór policji czy poręczenie majątkowe,
• analizą akt – w tym opinii biegłych i protokołów czynności,
• przed zamknięciem postępowania – zapoznaniem się z całością zebranego materiału i wnioskami o jego uzupełnienie.

Po otrzymaniu wezwania w charakterze podejrzanego warto skontaktować się z obrońcą jeszcze przed terminem przesłuchania. O różnicy między wezwaniem świadka i podejrzanego piszę w artykule Wezwanie na policję – świadek czy podejrzany?, a o pierwszych godzinach po zatrzymaniu – na stronie zatrzymanie i areszt.

Postępowanie przed sądem

Po wniesieniu aktu oskarżenia sprawę rozpoznaje sąd rejonowy, a w sprawach o zbrodnie i niektóre poważniejsze występki – sąd okręgowy. Na rozprawie sąd przeprowadza dowody: przesłuchuje oskarżonego, świadków i biegłych, ujawnia dokumenty. Obrońca zadaje pytania, składa wnioski dowodowe i zastrzeżenia, a na końcu wygłasza mowę końcową.

W niektórych sprawach udział obrońcy jest obowiązkowy – m.in. gdy oskarżony nie ukończył 18 lat, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności, a także w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji, jeżeli zarzucono mu zbrodnię lub jest pozbawiony wolności (art. 79 i 80 k.p.k.).

Obrońca może podejmować czynności wyłącznie na korzyść oskarżonego (art. 86 § 1 k.p.k.). Nie wolno go przesłuchiwać jako świadka co do faktów, o których dowiedział się, udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę (art. 178 pkt 1 k.p.k.) – rozmowy z obrońcą są objęte tajemnicą adwokacką.

Porozumienie z prokuratorem, dobrowolne poddanie się karze i warunkowe umorzenie

Nie każda sprawa musi kończyć się wielomiesięcznym procesem. W sprawach o występki – a takich jest większość – gdy okoliczności czynu i wina nie budzą wątpliwości, w grę wchodzą rozwiązania, które pozwalają zakończyć sprawę szybciej i na uzgodnionych warunkach:

• skazanie bez przeprowadzenia rozprawy albo postępowania dowodowego – na wniosek prokuratora, po uzgodnieniu z oskarżonym kary i innych środków (art. 335 k.p.k.),
• dobrowolne poddanie się karze – wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego, który można złożyć do zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej (art. 387 k.p.k.),
• warunkowe umorzenie postępowania – możliwe m.in. wobec osób niekaranych za przestępstwo umyślne; nie jest skazaniem (art. 66 k.k.),
• mediacja z pokrzywdzonym i naprawienie szkody – mogą wpłynąć na wymiar kary i na sposób zakończenia sprawy (art. 23a k.p.k.).

Uzgodnienie kary to jednak decyzja na lata – wyrok skazujący trafia do Krajowego Rejestru Karnego. Dlatego zanim klient zgodzi się na porozumienie, analizuję dowody i omawiam z nim wszystkie możliwe rozwiązania.

Apelacja, zażalenie i kasacja – terminy

• wniosek o uzasadnienie wyroku – 7 dni od ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 k.p.k.); bez niego wniesienie apelacji jest co do zasady niemożliwe,
• apelacja – 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 445 § 1 k.p.k.),
• zażalenie – co do zasady 7 dni od ogłoszenia albo doręczenia postanowienia (art. 460 k.p.k.),
• kasacja do Sądu Najwyższego – 30 dni od doręczenia wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem; musi ją sporządzić i podpisać adwokat albo radca prawny (art. 524 § 1 i art. 526 § 2 k.p.k.),
• wznowienie postępowania – m.in. gdy po wyroku ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące, że skazany nie popełnił czynu (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.).

Sporządzam też apelacje w sprawach, w których w pierwszej instancji bronił inny obrońca – po analizie akt i ocenie, czy apelacja ma podstawy.

Po wyroku – wykonanie kary i zatarcie skazania

• wniosek o odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego – zob. artykuł Dozór elektroniczny zamiast więzienia,
• wniosek o odroczenie albo przerwę w wykonaniu kary – np. ze względu na stan zdrowia lub sytuację rodzinną,
• wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie,
• zatarcie skazania i odzyskanie statusu osoby niekaranej – zob. artykuł Zatarcie skazania – po jakim czasie i jak odzyskać status osoby niekaranej.

W czym pomagam?

• przyjmuję sprawy pilne całą dobę – zatrzymanie, przeszukanie, wezwanie na przesłuchanie,
• przed pierwszym przesłuchaniem omawiam z klientem jego sytuację procesową i prawa,
• biorę udział w przesłuchaniach i innych czynnościach, analizuję akta, opinie biegłych i dane z urządzeń elektronicznych,
• składam wnioski dowodowe, zażalenia i wnioski o łagodniejsze środki zapobiegawcze,
• gdy jest to korzystne dla klienta – uzgadniam z prokuratorem warunki skazania bez rozprawy albo przygotowuję wniosek o dobrowolne poddanie się karze,
• bronię przed sądami rejonowymi i okręgowymi, sporządzam apelacje, zażalenia i kasacje,
• prowadzę także sprawy o wykroczenia i sprawy karne skarbowe.

Jako adwokat karnista prowadzę m.in. sprawy o narkotyki, jazdę po alkoholu, oszustwa, pobicia, znęcanie się, stalking oraz przestępstwa drogowe i gospodarcze. Reprezentuję również osoby pokrzywdzone – jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.

Najczęstsze pytania

Przydatne artykuły

• Wezwanie na policję – świadek czy podejrzany? Twoje prawa i obowiązki
• Podejrzewany czy podejrzany? Różnica, która decyduje o Twoich prawach
• Co zrobić po zatrzymaniu przez policję?
• Tymczasowe aresztowanie – kiedy sąd stosuje areszt, ile trwa i jak się bronić
• Dozór elektroniczny zamiast więzienia – kto może odbyć karę z bransoletką
• Zatarcie skazania – po jakim czasie i jak odzyskać status osoby niekaranej

• Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa
• Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
• E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
• Godziny pracy kancelarii: pn–pt 8:00–20:00

Informacje na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny: październik 2026 r. Pełny zakres spraw, które prowadzę jako adwokat karnista w Warszawie, opisuję na stronie poświęconej prawu karnemu.

adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88