Niebieska Karta – jak przebiega procedura i jakie prawa mają jej uczestnicy

„Założono mi Niebieską Kartę” – to zdanie słyszę w kancelarii zarówno od osób, które szukają ochrony przed przemocą, jak i od osób zaskoczonych, że procedura w ogóle dotyczy ich rodziny. Wyjaśniam, czym jest procedura „Niebieskie Karty”, kto może ją wszcząć, jak przebiega, jakie prawa ma osoba doznająca przemocy i osoba, wobec której procedurę prowadzi się jako wobec osoby stosującej przemoc, oraz kiedy procedura się kończy.

Jeżeli przemoc trwa albo grozi Ci niebezpieczeństwo, zadzwoń pod numer alarmowy 112. Wsparcie uzyskasz także w Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” – 800 120 002.

Czym jest procedura „Niebieskie Karty”?

To procedura pomocowa przewidziana w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Jej celem jest zatrzymanie przemocy i zorganizowanie wsparcia dla osób jej doznających – a nie ukaranie sprawcy. Niebieska Karta nie jest postępowaniem karnym, nie jest wyrokiem i sama w sobie nie oznacza karalności.

Od 2023 r. przepisy posługują się pojęciem przemocy domowej. Obejmuje ona przemoc fizyczną, psychiczną, seksualną i ekonomiczną, a także przemoc z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Dotyczy nie tylko członków rodziny, ale też m.in. byłych małżonków, osób pozostających w związku – również niezamieszkujących razem – i osób wspólnie zamieszkujących. Dziecko, które jest świadkiem przemocy, jest traktowane jako osoba jej doznająca.

Kto może założyć Niebieską Kartę?

Procedurę wszczyna przedstawiciel jednej z instytucji wskazanych w ustawie, gdy w toku swoich czynności poweźmie podejrzenie przemocy domowej albo otrzyma zgłoszenie od członka rodziny lub świadka. Są to m.in.:

• policja i Żandarmeria Wojskowa,
• ośrodek pomocy społecznej,
• gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych,
• oświata – np. nauczyciel, pedagog, psycholog szkolny,
• ochrona zdrowia – np. lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny.

Procedurę rozpoczyna wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A”. Zgoda osoby doznającej przemocy nie jest wymagana – podobnie jak obecność osoby, która miała stosować przemoc.

Jak przebiega procedura?

1. Formularz trafia do zespołu interdyscyplinarnego w gminie, który powołuje grupę diagnostyczno-pomocową.
2. Zawiadomienie osoby stosującej przemoc – grupa informuje ją o wszczęciu procedury niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych.
3. Spotkania – grupa spotyka się osobno z osobą doznającą przemocy i z osobą, wobec której istnieje podejrzenie stosowania przemocy. Nie organizuje się wspólnych spotkań, które mogłyby narazić osobę doznającą przemocy na presję.
4. Plan pomocy – dla osoby doznającej przemocy przygotowuje się indywidualny plan wsparcia: psychologicznego, prawnego, socjalnego, mieszkaniowego.
5. Działania wobec osoby stosującej przemoc – może zostać skierowana np. do programu korekcyjno-edukacyjnego lub psychologiczno-terapeutycznego.

Jeżeli w sprawie pojawia się podejrzenie przestępstwa – np. znęcania się albo gróźb karalnych – sprawa trafia także do policji lub prokuratury. Wtedy obok procedury pomocowej toczy się postępowanie karne.

Prawa osoby doznającej przemocy

• bezpłatna pomoc psychologiczna, prawna i socjalna, w tym schronienie w specjalistycznym ośrodku,
• ochrona przed osobą stosującą przemoc – policja może wydać nakaz natychmiastowego opuszczenia mieszkania i inne zakazy, a sąd może je przedłużyć (szczegóły w artykule przemoc domowa – jak się chronić),
• pełnomocnik w postępowaniu karnym – pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy.

Prawa osoby, wobec której prowadzi się procedurę

Osoba wskazana jako stosująca przemoc ma prawo:

• zostać poinformowana o wszczęciu procedury,
• przedstawić swoje stanowisko i okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej,
• wnioskować o dostęp do dokumentacji – zespół interdyscyplinarny ocenia, w jakim zakresie może ją udostępnić,
• skonsultować się z adwokatem przed spotkaniem z grupą.

Sama procedura nie przewiduje pełnomocnika w spotkaniach z grupą, bo zespół interdyscyplinarny nie jest organem orzekającym. Rola adwokata zaczyna się jednak tam, gdzie pojawia się postępowanie karne, sprawa rozwodowa albo sprawa o kontakty z dzieckiem – dokumentacja Niebieskiej Karty bywa w nich dowodem.

Jeżeli procedurę wszczęto bezpodstawnie, np. w ramach konfliktu okołorozwodowego, warto rzetelnie przedstawić grupie swoją wersję wydarzeń i dowody. O tym, jak bronić się przed zarzutem znęcania się, piszę w artykule oskarżenie o znęcanie się – jak się bronić.

Kiedy procedura się kończy?

Procedura kończy się, gdy:

• przemoc ustała, a plan pomocy został zrealizowany, albo
• grupa stwierdzi brak zasadności podejmowania działań, bo podejrzenie przemocy się nie potwierdziło.

Zakończenie procedury nie przesądza o wyniku ewentualnego postępowania karnego – i odwrotnie.

Niebieska Karta a rozwód i kontakty z dziećmi

W sprawach rodzinnych sąd może sięgnąć po dokumentację procedury. Nie jest ona jednak wyrokiem: sąd ocenia ją wraz z innymi dowodami. Dla osoby doznającej przemocy to ważne potwierdzenie zdarzeń, dla drugiej strony – sygnał, by od początku dbać o własne dowody. Więcej w artykułach rozwód z orzekaniem o winie czy bez i kontakty z dzieckiem po rozstaniu.

Najczęstsze pytania

Czy mogę „wycofać” Niebieską Kartę?

Nie. Procedura nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy, więc nie można jej po prostu cofnąć. Kończy się z przyczyn opisanych wyżej.

Czy Niebieska Karta oznacza karalność?

Nie. Wpis do Krajowego Rejestru Karnego następuje dopiero po prawomocnym skazaniu w postępowaniu karnym.

Czy policja musi założyć Niebieską Kartę po każdej interwencji?

Nie po każdej – ale zawsze wtedy, gdy podczas interwencji powstaje podejrzenie przemocy domowej.

Zobacz też

• Przemoc domowa – nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się
• Znęcanie się (art. 207 k.k.)
• Nękanie i stalking – jak zebrać dowody i zgłosić sprawę
• Pomoc psychologiczna

Jak mogę pomóc?

Jako adwokat karnista w Warszawie pomagam osobom doznającym przemocy domowej i osobom, wobec których wszczęto procedurę Niebieskiej Karty lub postępowanie karne. Kancelaria współpracuje też z psychologami i psychoterapeutami. Pomagam w szczególności w:

• przygotowaniu zawiadomienia o przestępstwie i wniosków o ochronę,
• reprezentacji pokrzywdzonego jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego,
• obronie osoby, której postawiono zarzut,
• sprawach rozwodowych i o kontakty z dziećmi, w których pojawia się zarzut przemocy

  Zapraszam do kontaktu. Przyjmuję klientów w kancelarii w Warszawie, a konsultacje są możliwe także online.

  • Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa (III piętro, winda)
  • Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
  • E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl

  Potrzebujesz pomocy w sprawie przemocy domowej? Zobacz: pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego – zakres pomocy albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).

  Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 24 października 2026 r.

  adwokat Anna Szydłowska
  tel. 790 77 88 88