Telefony o każdej porze, wiadomości z kolejnych numerów, czekanie pod domem, komentarze pod każdym zdjęciem, telefony do pracodawcy – nękanie potrafi zniszczyć poczucie bezpieczeństwa. Wiele osób zwleka ze zgłoszeniem, bo „przecież nic się jeszcze nie stało” albo „policja i tak nic nie zrobi”. Tymczasem uporczywe nękanie, czyli stalking, jest w Polsce poważnym przestępstwem. W tym artykule skupiam się na praktyce: jak zebrać dowody, jak skutecznie zgłosić sprawę i jakie prawa ma osoba pokrzywdzona.
Jeżeli czujesz się zagrożony lub zagrożona, dzwoń pod numer alarmowy 112.
Kiedy nękanie jest przestępstwem?
Przestępstwo popełnia ten, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jej prywatność (art. 190a § 1 Kodeksu karnego, k.k.). Grozi za to kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Tę samą karę przewiduje się za podszywanie się pod inną osobę – np. fałszywy profil z jej zdjęciami – w celu wyrządzenia jej szkody (art. 190a § 2 k.k.). Jeżeli następstwem nękania jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, kara jest znacznie surowsza (art. 190a § 3 k.k.).
Kluczowe jest słowo „uporczywe” – chodzi o zachowania powtarzające się, trwające przez pewien czas, kontynuowane mimo sprzeciwu. Jednorazowa kłótnia czy pojedyncza nieprzyjemna wiadomość zwykle nie wystarczą. Ocenę pomaga przeprowadzić artykuł konsekwencje dla stalkera, a o nękaniu w sieci piszę w artykule jak radzić sobie z nękaniem przez internet.
Krok 1. Jasny sprzeciw
Jeżeli to bezpieczne, raz – jasno i na piśmie – poinformuj osobę nękającą, że nie życzysz sobie kontaktu. Bez dyskusji, gróźb i emocji. Taka wiadomość jest ważnym dowodem: pokazuje, że dalsze zachowania odbywały się wbrew Twojej woli. Potem nie wchodź w dalszą wymianę zdań.
Krok 2. Dowody – zbieraj wszystko
- zrzuty ekranu wiadomości, komentarzy, profili – z widoczną datą, godziną i adresem profilu lub numerem telefonu,
- nie usuwaj wiadomości ani kont – policja może potrzebować oryginałów,
- rejestr połączeń – lista nieodebranych i odebranych połączeń; szczegółowe billingi prokuratura może uzyskać od operatora,
- dziennik zdarzeń – data, godzina, miejsce, co się stało, kto widział; pisany na bieżąco ma dużą wartość dowodową,
- nagrania – np. z domofonu, wideorejestratora, telefonu,
- monitoring – nagrania z budynku, sklepu czy osiedla są przechowywane krótko, dlatego o ich zabezpieczenie trzeba prosić szybko,
- świadkowie – sąsiedzi, współpracownicy, rodzina,
- dokumentacja medyczna – jeżeli nękanie wpływa na zdrowie, np. leczenie u psychologa lub psychiatry.
Krok 3. Zgłoszenie na policję lub do prokuratury
Nękanie z art. 190a § 1 i 2 k.k. jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że przy składaniu zawiadomienia trzeba wyraźnie oświadczyć, że wnosisz o ściganie sprawcy. Bez tego postępowanie się nie rozpocznie.
Zawiadomienie można złożyć ustnie do protokołu lub na piśmie. Warto:
- uporządkować dowody chronologicznie i dołączyć ich wydruki lub nośnik,
- wskazać świadków i miejsca, gdzie mogą być nagrania,
- zażądać potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia i zanotować sygnaturę sprawy,
- od razu wnioskować o zastosowanie środków ochrony – np. zakazu kontaktowania się i zbliżania.
Cofnięcie wniosku o ściganie nie jest dowolne – w postępowaniu przygotowawczym wymaga zgody prokuratora, a w sądowym zgody sądu. Chroni to pokrzywdzonego przed presją ze strony sprawcy.
Krok 4. Ochrona w toku sprawy
Prokurator lub sąd może zastosować wobec podejrzanego środki zapobiegawcze: dozór policji z zakazem kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonego, a w poważnych przypadkach – tymczasowe aresztowanie. Gdy nękanie dotyczy osoby, z którą sprawca mieszka, wchodzą w grę również narzędzia z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej – opisuję je w artykule przemoc domowa – nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się.
Prawa pokrzywdzonego
- wgląd w akta i udział w czynnościach postępowania,
- zażalenie na odmowę wszczęcia lub umorzenie postępowania,
- działanie w sądzie jako oskarżyciel posiłkowy – z prawem składania wniosków dowodowych i apelacji,
- wniosek o orzeczenie wobec sprawcy zakazu kontaktowania się i zbliżania,
- wniosek o naprawienie szkody i zadośćuczynienie za krzywdę,
- niezależnie od sprawy karnej – pozew cywilny o ochronę dóbr osobistych.
Najczęstsze pytania
Czy mogę nagrywać rozmowy z osobą, która mnie nęka?
Nagrywanie rozmowy, w której sam uczestniczysz, w celu zabezpieczenia dowodów przestępstwa co do zasady jest dopuszczalne i często wykorzystywane w sądzie. Nie wolno natomiast podsłuchiwać cudzych rozmów ani instalować sprzętu w urządzeniach innej osoby.
Policja twierdzi, że „to tylko konflikt”. Co robić?
Złóż zawiadomienie na piśmie z kompletem dowodów i wnioskiem o ściganie. Jeżeli zapadnie odmowa wszczęcia postępowania, przysługuje zażalenie do sądu.
Czy nękanie przez byłego partnera to też stalking?
Tak. Relacja sprzed lat nie daje prawa do uporczywego kontaktu wbrew woli drugiej osoby. Jeżeli nękanie wiąże się z przemocą domową, możliwa jest także procedura Niebieskiej Karty.
Zobacz też
- Konsekwencje dla stalkera
- Jak radzić sobie z nękaniem przez internet
- Groźby karalne (art. 190 k.k.)
- Pomówienie, zniesławienie, znieważenie
Jak mogę pomóc?
Jako adwokat karnista w Warszawie reprezentuję osoby nękane i prowadzę obronę w sprawach o stalking. Pomagam w szczególności w:
- uporządkowaniu i zabezpieczeniu dowodów,
- przygotowaniu zawiadomienia o przestępstwie z wnioskiem o ściganie i o środki ochrony,
- reprezentacji pokrzywdzonego jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego,
- zażaleniach na odmowę wszczęcia lub umorzenie postępowania,
- dochodzeniu zadośćuczynienia i ochrony dóbr osobistych
Zapraszam do kontaktu. Przyjmuję klientów w kancelarii w Warszawie, a konsultacje są możliwe także online.
- Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa (III piętro, winda)
- Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
- E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
Ktoś Cię nęka? Zobacz: pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego – zakres pomocy albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 24 października 2026 r.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88
