Kupujący na OLX przysyła link do „odbioru płatności”, znajomy na Messengerze prosi o kod BLIK, SMS informuje o niedopłacie za przesyłkę albo mandat. Oszustwa internetowe to dziś jedno z najczęstszych przestępstw, a frazę „oszustwa” wpisuje w Google kilkadziesiąt tysięcy osób miesięcznie. Wyjaśniam, co zrobić od razu po oszustwie, jak odzyskać pieniądze od banku lub od sprawcy i jak wygląda postępowanie karne.
Najczęstsze schematy oszustw
- „Odbiór płatności” na OLX lub Vinted – fałszywy kupujący przesyła link do strony udającej serwis lub firmę kurierską, gdzie ofiara podaje dane karty lub logowania do banku,
- prośba o BLIK – przestępca przejmuje konto znajomego w komunikatorze i prosi o kod BLIK „na chwilę”,
- fałszywe SMS-y o dopłacie do przesyłki, rachunku za prąd czy mandacie – zob. fałszywy SMS o przekroczeniu prędkości,
- „pracownik banku” lub „policjant” – telefon z prośbą o przelanie pieniędzy na „bezpieczne konto” albo zainstalowanie aplikacji do zdalnego pulpitu,
- fałszywe inwestycje – kryptowaluty, „platformy” z obietnicą wysokiego zysku.
Co zrobić od razu?
- Zadzwoń do banku – zablokuj kartę, dostęp do bankowości i BLIK, poproś o próbę zatrzymania przelewu. Liczą się minuty.
- Zmień hasła – do banku, poczty i komunikatorów, a jeśli zainstalowałeś aplikację na prośbę oszusta – odinstaluj ją.
- Zabezpiecz dowody – zrzuty ekranu rozmów, ogłoszeń, linków, numery telefonów, potwierdzenia przelewów. Nie usuwaj wiadomości.
- Złóż reklamację w banku – na piśmie lub w aplikacji, opisując dokładnie przebieg zdarzenia.
- Zawiadom policję lub prokuraturę – zawiadomienie o przestępstwie oszustwa (art. 286 k.k.), a gdy sprawca włamał się do konta – także oszustwa komputerowego (art. 287 k.k.).
- Zgłoś incydent do CERT Polska – np. przez stronę incydent.cert.pl lub przesyłając podejrzany SMS na numer 8080.
Czy bank musi oddać pieniądze?
To zależy, czy transakcja była autoryzowana, czyli zatwierdzona przez klienta.
- Transakcja nieautoryzowana – np. przestępca sam zalogował się do konta i zlecił przelew. Bank ma obowiązek zwrócić pieniądze najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu (art. 46 ustawy o usługach płatniczych). Może odmówić tylko wtedy, gdy ma uzasadnione podejrzenie oszustwa klienta, i musi to zgłosić organom ścigania. Klient odpowiada w pełni tylko wtedy, gdy działał umyślnie albo z rażącym niedbalstwem – a to bank musi wykazać.
- Transakcja autoryzowana – np. sam podałeś kod BLIK „znajomemu” albo zatwierdziłeś przelew w aplikacji. Banki często odmawiają wtedy zwrotu. Każdą sprawę trzeba jednak ocenić indywidualnie – czasem bank ponosi odpowiedzialność, bo nie zastosował wymaganych zabezpieczeń.
Nieautoryzowaną transakcję trzeba zgłosić niezwłocznie, nie później niż w ciągu 13 miesięcy od obciążenia rachunku. Jeśli bank odrzuci reklamację, możesz złożyć odwołanie, wniosek do Rzecznika Finansowego, a w końcu pozew przeciwko bankowi.
Odzyskanie pieniędzy od sprawcy
Pieniądze zwykle trafiają na konto tzw. słupa – osoby, która za niewielką opłatę udostępniła swój rachunek. W postępowaniu karnym prokurator może zabezpieczyć środki na koncie, a sąd w wyroku orzec obowiązek naprawienia szkody. Pokrzywdzony może też wystąpić przeciwko sprawcy lub posiadaczowi rachunku z powództwem cywilnym. Szerzej: oszustwo – kara i odzyskanie pieniędzy.
Udostępniłeś komuś swoje konto?
Osoby, które za pieniądze „wypożyczyły” konto albo przelewały dalej otrzymane środki, często słyszą zarzut pomocnictwa do oszustwa lub prania pieniędzy. Nawet jeśli nie wiedziały o przestępstwie, powinny jak najszybciej skonsultować się z obrońcą.
Najczęstsze pytania
Czy policja zajmie się oszustwem na kilkaset złotych?
Tak. Oszustwo jest przestępstwem bez względu na kwotę – przy niewielkiej szkodzie sąd może jedynie uznać je za wypadek mniejszej wagi. Często pojedyncza sprawa okazuje się częścią większego śledztwa obejmującego wielu pokrzywdzonych.
Kupiłem na OLX, a towar nie przyszedł. Co robić?
Zgłoś sprawę serwisowi, bankowi (przy płatności kartą – reklamacja chargeback) i policji. Zachowaj ogłoszenie, rozmowy i potwierdzenie przelewu.
Czy mogę odzyskać pieniądze przekazane „na bezpieczne konto”?
Taka transakcja jest zwykle autoryzowana, więc bank często odmawia zwrotu. Warto jednak złożyć reklamację i zawiadomienie – czasem udaje się zablokować środki na rachunku odbiorcy.
Zobacz też
Jak mogę pomóc?
Jako adwokat karnista w Warszawie reprezentuję osoby pokrzywdzone oszustwami internetowymi i bronię osób, którym postawiono zarzuty w takich sprawach. W szczególności:
- przygotowuję zawiadomienia o przestępstwie i reklamacje do banków,
- reprezentuję pokrzywdzonych jako pełnomocnik w postępowaniu karnym,
- prowadzę sprawy przeciwko bankom o zwrot nieautoryzowanych transakcji,
- bronię osób oskarżonych o udostępnienie rachunku lub pomocnictwo do oszustwa
Zapraszam do kontaktu. Przyjmuję klientów w kancelarii w Warszawie, a konsultacje są możliwe także online.
- Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa (III piętro, winda)
- Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
- E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
Padłeś ofiarą oszustwa w internecie? Zobacz: pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego – zakres pomocy albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 24 października 2026 r.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88
