Po śmierci bliskiej osoby trzeba załatwić wiele spraw w krótkim czasie, często w żałobie i bez pełnej wiedzy o majątku zmarłego. Poniżej znajdziesz praktyczną listę – od aktu zgonu, przez stwierdzenie nabycia spadku i urząd skarbowy, po mieszkanie, bank i ZUS. Zasady dziedziczenia są w całej Polsce takie same; przy spadku w Warszawie inne są tylko urzędy i sądy, do których trzeba się zwrócić.
Kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu
Jeżeli zmarły nie zostawił testamentu, dziedziczą krewni i małżonek według kolejności ustawowej:
- najpierw dzieci i małżonek – w częściach równych, przy czym część małżonka nie może być mniejsza niż jedna czwarta; w miejsce dziecka, które nie dożyło otwarcia spadku, wchodzą jego dzieci,
- gdy zmarły nie miał dzieci – małżonek i rodzice; jeżeli któreś z rodziców nie żyje, jego udział przypada rodzeństwu spadkodawcy,
- w dalszej kolejności – dziadkowie, ich dzieci i wnuki, a potem pasierbowie,
- gdy nie ma żadnego z tych spadkobierców – spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a więc w przypadku warszawiaka – m.st. Warszawie.
Więcej o dziedziczeniu mieszkania piszę w artykule spadek po rodzicach – kto dziedziczy mieszkanie. Jeżeli zmarły zostawił testament, o dziedziczeniu decyduje testament, a najbliżsi pominięci mogą mieć prawo do zachowku.
Krok 1: akt zgonu
Zgon rejestruje urząd stanu cywilnego właściwy dla miejsca zgonu. Odpis aktu zgonu można jednak uzyskać w dowolnym urzędzie stanu cywilnego, także w Warszawie, albo przez internet. Odpisy będą potrzebne m.in. w sądzie, u notariusza, w banku i w ZUS.
Krok 2: przyjąć czy odrzucić spadek – sześć miesięcy
Każdy spadkobierca ma sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania, na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Brak oświadczenia oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczeniem odpowiedzialności za długi do wartości spadku. Jeżeli zmarły miał długi, zob. przyjąć czy odrzucić spadek i odrzucenie spadku z długami.
Krok 3: stwierdzenie nabycia spadku
Formalnym potwierdzeniem, kto dziedziczy, jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. W Warszawie wniosek składa się do sądu rejonowego obejmującego dzielnicę, w której zmarły ostatnio stale mieszkał; opłata wynosi 100 zł. Szczegóły – w artykułach sprawa spadkowa w Warszawie oraz stwierdzenie nabycia spadku – sąd czy notariusz.
Krok 4: urząd skarbowy – SD-Z2
Najbliższa rodzina (m.in. małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo) jest zwolniona z podatku od spadku, jeżeli zgłosi nabycie na formularzu SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Zob. SD-Z2 – zgłoszenie spadku.
Krok 5: mieszkanie i księga wieczysta
Jeżeli w spadku jest mieszkanie lub dom z księgą wieczystą, spadkobiercy powinni złożyć wniosek o wpis swojego prawa do księgi. Wniosek składa się do sądu rejonowego prowadzącego księgę – w Warszawie księgi wieczyste prowadzi kilka sądów rejonowych, zależnie od położenia nieruchomości. Przy spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu warto też zawiadomić spółdzielnię. Gdy spadkobierców jest kilku, a nie chcą pozostawać współwłaścicielami, kolejnym krokiem jest dział spadku.
Krok 6: bank i koszty pogrzebu
Bank wypłaca z rachunku zmarłego zwrot kosztów pogrzebu osobie, która przedstawi rachunki – do wysokości kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku. Osobom wskazanym w dyspozycji na wypadek śmierci bank wypłaca określone kwoty bez stwierdzenia nabycia spadku. Resztą środków spadkobiercy dysponują po stwierdzeniu nabycia spadku. Zob. pogrzeb a konto zmarłego.
Krok 7: ZUS – zasiłek pogrzebowy i renta rodzinna
Osoba, która pokryła koszty pogrzebu, może złożyć w ZUS wniosek o zasiłek pogrzebowy – od 1 stycznia 2026 r. wynosi on 7000 zł. Członkowie rodziny mogą też mieć prawo do renty rodzinnej po zmarłym.
Najczęstsze pytania
Czy po śmierci bliskiej osoby zawsze trzeba iść do sądu?
Nie. Gdy spadkobiercy są zgodni, stwierdzenie nabycia spadku można załatwić u notariusza.
Ile jest czasu na formalności?
Najważniejsze terminy to sześć miesięcy na przyjęcie lub odrzucenie spadku oraz sześć miesięcy na zgłoszenie SD-Z2 od stwierdzenia nabycia spadku.
Czy dziedziczenie mieszkania w Warszawie wygląda inaczej niż w innych miastach?
Nie. Zasady dziedziczenia są takie same w całej Polsce. Różnią się tylko sądy i urzędy właściwe dla Warszawy.
Zobacz też
- sprawa spadkowa w Warszawie – sąd, koszty, przebieg
- zachowek w Warszawie – sprawa krok po kroku
- niegodność dziedziczenia – przesłanki i skutki
- jak napisać ważny testament
Jak mogę pomóc?
Jako adwokat spadkowy w Warszawie pomagam rodzinom uporządkować sprawy po śmierci bliskiej osoby. Pomagam w szczególności w:
- ustaleniu kręgu spadkobierców i stanu spadku,
- decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku,
- stwierdzeniu nabycia spadku i dziale spadku,
- sprawach o zachowek i sporach o testament.
Zapraszam do kontaktu. Przyjmuję klientów w kancelarii w Warszawie, a konsultacje są możliwe także online.
- Adres: Al. Jerozolimskie 29 lok. 6, 00-508 Warszawa (III piętro, winda)
- Telefon: 790 77 88 88 (w sprawach pilnych – całodobowo)
- E-mail: anna.szydlowska@adwokatura.pl
Potrzebujesz pomocy po śmierci bliskiej osoby? Zobacz: adwokat spadkowy w Warszawie – zakres pomocy albo zadzwoń: 790 77 88 88 (Pn–Pt 8:00–20:00, w sprawach pilnych całą dobę).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan prawny na 11 października 2026 r.
adwokat Anna Szydłowska
tel. 790 77 88 88
Sprawa spadkowa w Warszawie? Prowadzę sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, zachowek i dział spadku. Pełny zakres pomocy: adwokat spadkowy w Warszawie · tel. 790 77 88 88.
